How China Is Losing Its Title as the World’s Sneaker Factory (New York Times, 2025 September)

1. Key Points Summary – Tóm Tắt Nội Dung Chính (Song Ngữ Anh - Việt)

The Shift: China Losing Sneaker Dominance to Vietnam

Sự dịch chuyển: Trung Quốc mất vị thế thương mại về giầy thể thao cho Việt Nam

• While China remains the world's factory for cars, toys, and computers, it is no longer the global leader in sneaker production. Vietnam's Ho Chi Minh City has now overtaken this position.

Mặc dù Trung Quốc vẫn là nhà máy thế giới cho ô tô, đồ chơi và máy tính, nhưng nước này không còn dẫn đầu sản xuất giầy thể thao toàn cầu nữa. TP.HCM của Việt Nam hiện nay đã thay thế vị trí này.

Nike & Adidas' Production Shift

Sự thay đổi sản xuất của Nike & Adidas

• Nike now sources 52% of its global sneaker production from Vietnam, down from concentrated operations in China. China's share has dropped below 19%.
  Nike hiện nay lấy 52% sản lượng giầy thể thao toàn cầu từ Việt Nam, giảm những hoạt động sản xuất tập trung ở Trung Quốc. Tỷ lệ ở Trung Quốc đã giảm xuống dưới 19%.
• Adidas has similarly shifted, with approximately 43% of its footwear production now in Vietnam, compared to only 16% in China. The remaining production is scattered across Indonesia and India.

Adidas cũng đã dịch chuyển tương tự, với khoảng 43% sản lượng giầy dép hiện ở Việt Nam, so với chỉ 16% ở Trung Quốc. Sản lượng còn lại được phân bố ở Indonesia và Ấn Độ.

Infrastructure & Supply Chain Around Ho Chi Minh City

Cơ sở hạ tầng & chuỗi cung ứng xung quanh TP.HCM

• Factories surrounding Ho Chi Minh City produce foam soles, cushioned insoles, cotton laces, and breathable mesh fabric. Components are transported by truck to warehouses for assembly, then shipped via the Dong Nai River to ports.
  Các nhà máy xung quanh TP.HCM sản xuất đế bọt, lót giày đệm, dây giầy cotton và vải lưới thoáng khí. Các linh kiện được vận chuyển bằng xe tải đến các kho để lắp ráp, sau đó được vận chuyển qua sông Đồng Nai đến các cảng.
• One major supplier, Jones & Vining (U.S.-based), moved operations to Vietnam in 2011 and now employs 500 workers, producing 500,000 lasts (shoe molds) annually, plus 20 million insole components.
  Một nhà cung cấp lớn, Jones & Vining (Hoa Kỳ), chuyển hoạt động đến Việt Nam vào năm 2011 và hiện nay có 500 công nhân, sản xuất 500.000 đôi khuôn giầy hàng năm, cộng với 20 triệu thành phần lót giầy.

The COVID-19 Turning Point

Điểm rẽ ngoặt: đại dịch COVID-19

• China's border closure in early 2020 became the catalyst for accelerating the shift from China to Vietnam. Companies realized how heavily dependent they were on Chinese materials and supplies.
  Việc Trung Quốc đóng cửa biên giới vào đầu năm 2020 đã trở thành chất xúc tác để tăng tốc sự chuyển dịch từ Trung Quốc sang Việt Nam. Các công ty nhận ra họ phụ thuộc nặng nề vào các vật liệu và hàng cung cấp Trung Quốc.
• Business leaders with shut-down factories realized the critical need to diversify supply chains away from China.
  Các nhà lãnh đạo kinh doanh với các nhà máy đã đóng cửa nhận ra nhu cầu quan trọng đa dạng hóa chuỗi cung ứng khác với Trung Quốc.

Wage Pressures & Labor Costs

Áp lực tiền lương & chi phí lao động

• By the 2010s, rising wage demands from Chinese workers and concerns about counterfeiting pushed global brands to diversify manufacturing. Vietnam offered a younger workforce, lower wages, and a government eager to attract foreign investment.
  Vào những năm 2010, nhu cầu tăng lương của công nhân Trung Quốc và lo ngại về làm giả khiến các thương hiệu toàn cầu tìm kiếm đa dạng hóa sản xuất. Việt Nam mang lại một lực lượng lao động trẻ, lương thấp hơn, và chính phủ muốn thu hút đầu tư nước ngoài.
• Vietnam was described as undergoing a transformation similar to "China's opening in the 1980s," according to Tony Le, a sneaker industry executive.
  Việt Nam được mô tả là đang trải qua một sự chuyển đổi tương tự như "sự mở cửa của Trung Quốc trong những năm 1980s," theo lời của Tony Le, một nhân viên quản lý trong ngành giầy thể thao.

Remaining Dependency on China

Sự phụ thuộc còn lại vào Trung Quốc

• Despite Vietnam's rise, many key materials still come from China, including high-performance upper fabrics, insole foams, rubber, and hot-melt adhesive films.
  Bất chấp sự trỗi dậy của Việt Nam, nhiều vật liệu chính vẫn đến từ Trung Quốc, bao gồm vải hiệu năng cao, bọt lót giầy, cao su và màng dính nóng chảy.
• Shoe executives acknowledge that Vietnam has "very little reliance on China," but admit that supply chain vulnerabilities still exist if Chinese ports face disruptions.
  Các nhà quản lý giầy thừa nhận rằng Việt Nam có "sự phụ thuộc rất thấp vào Trung Quốc", nhưng thừa nhận rằng các lỗ hổng chuỗi cung ứng vẫn tồn tại nếu các cảng Trung Quốc gặp sự gián đoạn.

Local Community Impact

Tác động đến cộng đồng địa phương

• For local Vietnamese workers, the sneaker industry boom has provided unprecedented economic opportunities. Many workers who started in early factories (some on former rice fields) have been able to buy homes and land after decades of stable employment.
  Đối với công nhân Việt Nam địa phương, sự bùng nổ ngành giầy thể thao đã mang lại những cơ hội kinh tế chưa từng có. Nhiều công nhân bắt đầu làm ở các nhà máy từ sớm (một số nhà máy xây trên những cánh đồng lúa cũ) đã có thể mua nhà và đất sau hàng thập kỷ việc làm việc ổn định.
• One female worker recalled: "I didn't even know how to make shoes, but with a stable income I was able to buy a house and land."
  Một công nhân nữ nhớ lại: "Tôi thậm chí không biết làm giầy như thế nào, nhưng với thu nhập ổn định tôi đã có thể mua một căn nhà và đất đai."

Challenges & Limitations

Thách thức & hạn chế

• It will be difficult for Vietnam to fully replace China's historical role as the world's factory, as supply chain resilience remains an issue.
  Sẽ khó khăn cho Việt Nam nếu hoàn toàn thay thế vai trò lịch sử của Trung Quốc như nhà máy thế giới, vì vấn đề độ đàn hồi chuỗi cung ứng vẫn còn tồn tại.
• The sneaker industry remains more localized than other manufacturing sectors, but future tariff policies and supply chain disruptions pose ongoing risks.
  Ngành giầy thể thao vẫn còn tập trung hơn so với các ngành sản xuất khác, nhưng các chính sách thuế quan trong tương lai và những gián đoạn chuỗi cung ứng sẽ tiếp tục gây ra rủi ro cho ngành.